Hans Stettiner i Jan Szczeciński. Życie codzienne w Szczecinie w XX wieku

Salon einer Villa von Helena Kurcyusz in der ul. S. Wyspianskiego (Niebuhrstr.), 80 er Jahre des 20. Jh..jpg

Muzeum Narodowe w Szczecinie, Oddział Muzeum Historii Szczecina, Ratusz Staromiejski, ul. Księcia Mściwoja 8
kurator: dr Bogdana Kozińska (Muzeum Narodowe w Szczecinie)

W Muzeum Historii Szczecina, oddziale Muzeum Narodowego otwarto ekspozycję Hans Stettiner i Jan Szczeciński. Życie codzienne w Szczecinie w XX wieku. Wystawa jest zaproszeniem do przemyśleń o latach niedawnych, wciąż jeszcze żywych w pamięci wielu współuczestników, i o okresach bardziej odległych, znanych już tylko z przekazów pośrednich. Dziś, gdy wiek XX z jego tragicznymi wydarzeniami przeszedł do historii, gdy coraz mniej żyje świadków wielkiego przełomu, będącego politycznym następstwem II wojny światowej, oglądamy z innej perspektywy to, co stanowi zapis tego okresu: obrazy, rysunki, plakaty i fotografie, gazety i dokumenty, przedmioty niegdyś powszednie, dziś traktowane jako pamiątki ewokujące wspomnienia.
Historię pierwszych 45 lat XX wieku tworzyli zakorzenieni tu od wielu pokoleń niemieccy mieszkańcy Szczecina, reprezentowani przez symbolicznego Hansa Stettinera, zaś okres powojenny i drugą połowę wieku kształtowały losy przybyłych tu Polaków, takich jak rodzina Jana Szczecińskiego, która dobrowolnie lub z przymusu podjęła tu nowe życie, osiedlając w przygranicznym, portowym, poniemieckim Szczecinie. Dom i rodzina, praca, szkoła, zakupy, kultura i wypoczynek to podstawowe problemy, wokół których koncentruje się codzienność, odsłony życia powtarzające się w każdym pokoleniu, i w każdych okolicznościach – powszednie doświadczenia zarówno przed- jak i powojennych mieszkańców. W tle tej zwyczajnej prywatności pojawia się wspólny krajobraz: te same ulice i budowle, piękno urbanistycznych rozwiązań, ten sam nastrój nabrzeża i portu, ten sam klimat skwerów i parków, urok pejzażu okolic. Jednak epokę Stettinera rozdziela od Szczecińskiego bardzo wyraźna cezura, drastycznie różniąca ich losy. To efekt tragicznych wydarzeń wojny i konsekwencja politycznych decyzji 1945 roku, które spowodowały tu bezprecedensową, całkowitą wymianę ludności. Symbolem losów szczecinian minionego wieku stały się walizki – atrybut przesiedleń, których doświadczyli zarówno Niemcy, jak i Polacy. Podobnie narracyjną, wielowątkową i symboliczną treść przekazują anonimowe portrety, wnętrza, fotografie i plakaty, ważne i błahe dokumenty, zwykłe przedmioty użytkowe i cenne wyroby. Można je przypisać wielu życiorysom, różnorodnym epizodom utrwalonym we wspomnieniach i pamiętnikach, opowiadaniom tworzonym z niepełnych informacji – bo w dziejach rodziny Stettinera nie znamy zakończenia, u Szczecińskich zaś brakuje początku. Te rozdzielone społeczności współtworzyły fakty, zdarzenia i przełomy - rzeczywistość, która dzięki pamięci kolejnych generacji zapisuje coraz to nowe karty historii miasta.
http://www.transodra-online.net/sites/transodra-online.net/files/Esszimmer im Miethaus Pölitzerstr. (ul. Wyzwolenia) 106, 1925..jpg
http://www.transodra-online.net/sites/transodra-online.net/files/Salon einer Villa von Helena Kurcyusz in der ul. S. Wyspianskiego (Niebuhrstr.), 80 er Jahre des 20. Jh..jpg
http://www.transodra-online.net/sites/transodra-online.net/files/Vor dem Kriege wurde Milch in Halbliterflachen verkauft, nach dem Kriege waren Einliterflaschen am populärsten.jpg
http://www.transodra-online.net/sites/transodra-online.net/files/Schulzuegnisse in den deutschen und den polnischen Schulen unterschieden sich kaum voneinander.jpg

Ilustracje:
– Przed- i powojenne świadectwa szkolne ze szczecińskich szkół
– Niemieckie i polskie butelki po mleku i śmietanie
– Wnętrze jadalni w eleganckiej kamienicy przy al. Wyzwolenia 106 w latach 20. XX w.
– Miejsce spotkań towarzyskich w salonie architekt Heleny Kurcyusz w latach 80. XX w.

Vollständiger Text/ cały tekst:
Veröffentlichung/ data publikacji: 07.07.2009